مدیریت جهادی، آمایش سرزمین و حکمرانی خوب شهری

یکی از شاخص‌های مهم توسعه پایدار منطقه‌ای توجه به ظرفیت‌های موجود آن منطقه است. این فرایند که منجر به برنامه‌ریزی منطقه‌ای در قالب آمایش سرزمین می‌گردد، نقش بسیار مهمی در توسعه شهری دارد. آمایش سرزمین به رابطه بین انسان، محیط و سرزمین اشاره دارد و تحقق توسعه شهری نیازمند بررسی علمی این روابط بر مبنای حکمرانی مطلوب و مشارکت اجتماعی شهروندان است. همچنین، اتخاذ برنامه‌های منطقه‌ای مبتنی بر آمایش سرزمین با مدیریت اجرایی هر منطقه ارتباط تنگاتنگی دارد. به عبارت دیگر، میزان توزیع عادلانه امکانات، امنیت، مشارکت و عزم ملی در توسعه، توزیع امکانات آموزشی و فرهنگی، بودجه و… از نحوه مدیریت و حاکمیت آن منطقه تأثیرپذیر می‌باشد.

حکمرانی مطلوب یا خوب، مفهومی است که بیشتر در علوم سیاسی، مدیریت دولتی و بطور ویژه در مدیریت توسعه استفاده می­شود. بانک جهانی حکمرانی خوب را به عنوان ارائه خدمات عمومی کارآمد، نظام قضایی قابل اعتماد، و نظام اداری پاسخگو تعریف نموده است. صندوق بین­المللی پول حکمرانی خوب را به نتایج بهتر توسعه تعریف کرده است. بر این مبنا، حکمرانی خوب عبارت است از فرایند تدوین و اجرای خط­مشی­های عمومی در زمینه­های اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی با مشارکت سازمان­های جامعه مدنی و با رعایت اصول شفافیت، پاسخگویی و اثربخشی، به گونه­ای که ضمن برآوردن نیازهای اساسی جامعه، به تحقق عدالت، امنیت و توسعه پایدار منابع انسانی و محیط زیست منجر شود. در نتیجه مهم‌ترین شاخصه‌های حکمرانی خوب و مطلوب عبارت از مشارکت‌جویانه، وفاق محور، پاسخگویی، شفافیت، انعطاف‌پذیر، کارآمد و مؤثر، منصفانه و عام و تابع حاکمیت قانون می‌باشد.

یکی از عمده تفاوت های چالش برانگیز در برنامه ریزی و مدیریت سیستم‌های مختلف، تعیین استراتژی و فرایندی است که منتج به استقرار حاکمیت خوب و مطلوب در سیستم می‌گردد. مبتنی بر این نگاه، مدیریت جهادی به عنوان مدلی ذو ابعاد، می تواند تضمین کننده حصول شاخص های فوق الذکر و در نتیجه استقرار حاکمیت خوب به عنوان یکی از برون‌داد های خود باشد.

در این مقاله ضمن پرداختن به مفاهیم مدیریت جهادی و نقش آن در حصول شاخصه‌های تحقق حکمرانی خوب، استراتژی‌های مهم مشارکت شهروندان بر اساس ویژگی‌ها و پتانسیل‌های منطقه­ای مطرح شده است. همچنین بر این نکته تأکید شده که آنچه در دنیای امروز جهت تحقق حاکمیت مطلوب در گرو آمایش سرزمین و همپوشانی عوامل توسعه و مدیریتی تعریف می‌شود، با حاکمیت مدیریت جهادی خودبخود تحقق می‌یابد.

واژگان کلیدی: مدیریت جهادی، آمایش سرزمین، حکمرانی مطلوب، توسعه، مشارکت سازمانی، مشارکت مردمی

مرتضی جعفرپور[۱]

[۱] دانشجوی دکتری بررسی مسائل اجتماعی ایران دانشگاه کاشان (jafarpour_barzoki@yahoo.com)

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *