اصول و مبانی قرآنی انبیاء در مدیریت بحران‌های اجتماعی

تمایل روز افزون به مطالعات بحران‌های اجتماعی و تلاش‌ در جهت ارائه‌ی الگو به منظور مدیریت کارآمد بحران‌ها، موجب تولید تحلیل‌های پرشمار و گوناگون در این زمینه بوده است. پرسش‌های بنیادین در این حوزه آن است که بحران‌ها چیستند، چگونه به وجود می‌آیند، چرا ایجاد شده و به سرعت گسترش می‌یابند و چطور می‌توان آن‌ها را مدیریت کرد؟ لکن بیشتر پاسخ‌ها به این قسم سؤالات در قالب گفتمان غربی و غیر دینی مطرح شده است. پژوهش حاضر قصد دارد ضمن تعریف لغوی و اصطلاحی بحران و مطالعه‌ی اصول و الگوهای رایج مدیریت بحران، در قالب یک مطالعه‌ی موردی، سیره‌ی مدیریتی حضرت نوح(ع)، موسی(ع) و نبی مکرم اسلام(ص) در مواجهه با بحران‌های اجتماعی را مطالعه نماید و به این سؤال پاسخ دهد که، اصول مدیریت بحران ایشان، کدام اصول بوده است؟ ایشان چگونه بحران را کنترل و هدایت کردند؟ به همین منظور آیاتی از قرآن کریم که بیان کننده وقوع بحران اجتماعی در میان قوم نوح(ع)، موسی(ع) و محمد(ص) است را بررسی نموده و اصولی که ایشان جهت مدیریت بحران به کار بسته‌اند را برگزیده و در قالب فرآیند سه مرحله‌ای شکل‌گیری بحران، تحلیل و بحث نموده است. نهایتا پس از استخراج اصول مدیریت بحران، به دوازده اصل مدیریت بحران دست یافته که آنان را در قالب الگوی چرخشی مدیریت بحران ارائه کرده است. مهم ترین این اصول عبارتند از: پیش بینی و ایجاد آمادگی، پیش‌گیری، پاسخ دهی سریع، مهارسازی، حذف عوامل بحران زا، ‌مطالعه و بررسی بحران و بازسازی.

کلیدواژه‌ها: قرآن کریم، بحران، مدیریت بحران، حضرت نوح(ع)، حضرت موسی(ع)، حضرت محمد

دکتر اصغر افتخاری[۱]، حسین محمدی سیرت[۲]

[۱] دانشیار علوم سیاسی دانشگاه امام صادق(ع)

[۲] عضو هیئت علمی دانشگاه جامع امام حسین(ع) و دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه امام صادق(ع)(نویسنده مسئول)

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *