بازتاب مدیریت و فرهنگ جهادی در عرصه علمی و دانشگاهی: تحلیلی مبتنی بر نظریه داده‌بنیاد در اندیشه مقام معظم رهبری

نهاد علم و دانشگاه در هر جامعه‌ای یکی از اثرگذارترین نهادهای شکل‌دهنده سرنوشت و سرگذشت آن جامعه‌اند. در واقع، بخش ویژه‌ای از فرهنگ هر جامعه توسط قشر فرهیخته آن که بناست در نهاد دانشگاه رشد و تربیت یابند، شکل می‌گیرد. از این‌رو، فرهنگی که قشر علمی و دانشگاهی چه در میان خود و چه در میان دیگر اقشار جامعه از خود بروز می‌دهد، می‌تواند مبنای سعادت و اصلاح، یا شقاوت و انحراف جامعه قرار گیرد. این امر از اهمیت بی‌بدیل و مضاعف مقوله فرهنگ در نهاد علم و دانشگاه، حکایت دارد؛ اهمیتی که هرگونه «خط‌مشی‌گذاری و راهبری ظریف و مدیریت هنرمندانه» برای آن را در راستای آرمان‌های اسلامی، منوط به ۱) فهم «فرهنگ دانشگاهی» از یک سو و ۲) درک بنیان‌ها، آرمان‌ها و اصول و روش‌های «حرکت در مسیر الهی» از سوی دیگر می‌نماید. هدف نوشتار حاضر، فراهم نمودن زمینه‌ای برای درک بهتر دو الزام راهبردی پیشین است. گزاره کانونی مقاله آن است که یکی از بنیادی‌ترین الزامات حرکت در مسیر الهی، بهره‌مندی از حس و روحیه جهادی در امور و از جمله در مقوله خطیر فرهنگ در دانشگاه است. بر این اساس و با هدف اصلی بازتاب مدیریت و فرهنگ جهادی در فرهنگ دانشگاهی، ضمن مرور مفاهیم و مبانی فرهنگ دانشگاهی در آثار معتبر علمی دنیا، با تکیه بر روش‌شناسی نظریه داده‌بنیاد، به تحلیل اندیشه‌های مقام معظم رهبری در خصوص نقش مدیریت و فرهنگ جهادی در عرصه علمی و دانشگاهی پرداخته خواهد شد. تبیین نظام‌مند و روش‌مند مؤلفه‌های اصلی و فرعی «روحیه جهادی»، به عنوان یکی از مهمترین لایه‌های شکل‌دهنده فرهنگ برای دانشگاهیان (مدیران، اساتید و دانشجویان)، از مهمترین دستاوردهای پژوهش حاضر است.

واژگان کلیدی: مدیریت جهادی، فرهنگ دانشگاهی، دشمن‌شناسی، جهاد علمی، جهاد عملی.

محمد مهدی ذوالفقارزاده

استادیار دانشگاه تهران، دانشکده مدیریت

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *